بررسی منبع اولین قانون خبر نگاری است. اما در ماه جاری در پوشش حبری از ایران، برخی از سازمانهای خبری، موضع دیگری اتخاذ کردند: اول انتشار بدهید، بعدا درباره اش بپرسید. اگر هنوز هم جواب را نمیدانید، از خوانندگان بپرسید.
CNN حجم انبوهی از فیلمهای ارسال شده توسط مردم ایران را نمایش گذاشت، که بسیاری از آنها را احتمالا کسانی گرفته اند که در اعتراض به نتایج انتخابات ایران انتخاب مجدد محمود احمدی نژاد در ۱۲ ژوئن به خیابانها ریخته بودند. وب سایتهای نیویورک تایمز، هافینگتون پست، روزنامه گاردین در لندن و دیگر خبرگزاریهایی که دقیقه به دقیقه با پستهایی از فیلمهای تائید نشده، توییتهای ناشناس یا حسابهای غیر قابل اعتماد توئیتری از تهران آپدیت می شدند.
این وبلاگها می خواهند مسیر جداگانه ای را همانند گزارش های معمول آژانسهای خبری را طی کنند با این نظر که اطلاعات یا ویدیوهای کاربران می تواند تایید شود. یکی از روشهای جدید گردآوری اخبار، جمع کردن اطلاعات جزیی بدست آمده و تشکیل خبر بزرگتر است. به عبارتی خبر نگار، از خبرهای شهروندان عادی کمک میگیرد و سپس تجزیه و تحلیل خبری خود را در گزارش می نویسد.
متئو ویور در عصر پنجشنبه، پس از ۱۰ روز وبلاگ نویسی برای وب سایت روزنامه گاردین با صدایی متعجب گفت: وقتی که تجمع و درگیری رخ می دهد، اولش توییت ها می آیند، و سپس عکسها و پس از ان ویدیوهای یوتیوب، سپس تلفن ها.
سی ان ان بینندگان خود را تشویق به آپلود عکسها و مشاهدات در سایت iReport.com کرده است، که سایتی برای خبر نگاران شهروندی محسوب می شود. هر فایلی که به طور خودکار در iReport.com فرستاده شده، بعد از مطالعه، در تلویزیون نمایش داده شده است.
در روند بررسی، سی ان ان با فردی که خبر را فرستاده شده تماس میگیرد و در مورد خبر میپرسد و سعی می کند صحت آنرا تایید کند. لیلا کینگ، مدیر اجرایی iReport، میگوید: اعضا سعی می کنند جزئیات یک رویداد را با بررسی خبر با سایر کاربران iReport در همان منطقه تائید کند.
CNN توانست ۵۲۰۰ ویدئوی ثبت شده مربوط به حوادث ایران دریافت کرد و ۱۸۰ تا از انها را در تلویزیون به نمایش بگذارد.
ایران در حال حاضر از نظر ترافیک بازدیدکنندگان مقام سوم را در iReport.com به خود اختصاص داده است (بعد از آمریکا و کانادا). یک ماه پیش ایران در مقام ۶۳ ام قرار داشت.
بیل میچل ، یک رهبر ارشد در موسسه Poynter است، می گوید که این حد از دخالت کاربر در پوشش خبری از ایران نشان داده شده ،به نظر میرسد که راه جدیدی از تفکر در مورد روزنامه نگاری شهروندی می باشد.
نیکو پیتنی ویرایشگر ارشد اخبار هافینگتون پست است. اخبار ایران را از تاریخ ۱۳ ژوئن، یک روز پس از انتخابات آغاز کرده است. این وبلاگ از اواسط هفته گذشته در طول روز هر ساعت چندین بار بروز رسانی می شود.تا به حال بیش از ۱۰۰،۰۰۰ کامنت و پنج میلیون مشاهده صفحه را وبلاگش داشته است است.
در به رسمیت شناختن نقش وب در پوشش انتخابات ایران، آقای پیتنی به کاخ سفید دعوت شد تا در کنفرانس مطبوعاتی یک سوال از رئیس جمهور بپرسد. او از آقای اوباما سوالی را پرسید که یک ایرانی به وی ایمیل کرده بود.
رابرت مکی نویسنده وبلاگی که نامش لید هست برای سایت نیویورک تایمز که به مدت ۲ هفته انتخابات ایران و اعتراضات متعاقب آنرا دنبال می کرد، میگوید: وجود دارد بسیاری از ادعاهای اشتباه در سایتهای مانند توییتر ، به طور کلی به نظر میرسد بسیاری با ساخت شایعه، شرارت کنند
با گذشت زمان، خبرنگاران شهروندی ایرانی مهارت های خود را بیشتر کردند. برخی تلاش کردند در فایلهای ارسالی شان تاریخ یا نشانه ها و اسم خیابان محل وقوع را اضافه کنند و درقسمت توضیحات فایل بگنجانند. اما ارسالهای کاربر اغلب گمراه کننده می بود. سه شنبه گذشته، آقای مکی با خوانندگانش تماس گرفت تا مطمئن شود آیا اتفاقات ویدیو جدیدا واقع شده است؟ یک خواننده با اشاره به ویدئویی در یوتیوب تذکر داد که واقعه مربوط به دو روز قبلتر است.
مواردی همانند بالا نشان دهنده ان است که چقدر اطلاعات مرطبت با توییتها و عکس های فلیکر می توانند غیر قابل اعتماد باشند. یک مثال دیگر آقای ویور از وبلاگ گاردین است که می گوید: رفتار و مدل گزارش دهی برخی از همکاران او را ناراحت ساخته است؛ او یادش هست که یکی از همکارانش به وی گفته بود: توئیتر؟ من آن را شهودی نمیدانم و اطلاعات آن بیخود است. یک زن و شوهر در همین راستا ویدئوئی به وبلاگ گاردین فرستاده بودند که بعدا کشف شده بود مربوط به روز های قدیمی تر است.
گویندگان تلویزیونی هم وقتی در حال پوشش خبری از ایران بودند بارها در موقعیت مشابه قرار گرفته اند. چهارشنبه گذشته گوینده شبکه فاکس نیوز شفرد اسمیت یک ویدئو از یوتیوب نشان داد که مقامات پلیس در حال ضرب و شتم و کشیدن مردم بودند.
آقای اسمیت به بینندگانش می گوید: ما نمی دانیم این ویدئو مربوط به کی و کجاست ما حتی نمی دانیم آیا واقعا اتفاق افتاده است؟ ما دلیلی برای باور کردن این ویدئو نداریم. تنها چیزی که با اطمینان می دانیم این است که این ویدئو به تازه به یوتیوب ارسال شده است. برای سازمان های خبری نحوه پوشش خبری انتخابات ایران، تبدیل به یک نقطه شروع خوب بوده است.
پی نوشت:
حدودا ۴ روز پیش نیویورک تایمز در مطلبی به بررسی قوانین خبرنگاری و پوشش خبری در ایران اختصاص داد دربالا ترجمه این مطلب را باهم خواندیم
